Babil Yaratılış Destanı Enuma Eliş

Поділитися
Вставка
  • Опубліковано 4 січ 2023
  • Nisan ayındaki yeni yıl törenlerinde, belli ayların 4’ünde ve kutsal sayılan diğer günlerde halka açık şekilde ve Tanrı Marduk heykelinin önünde yapılan dini törenlerde, yüksek sesle, ilahi gibi okunurmuş bu destan. Nasıl bir vurgu ve melodiyle okunduğu ise tespit edilememiş.
    Asur ve Babil yazı şekilleriyle (duktas) yazılmış, 159 tabletten oluşan destanın ne zaman yazıya geçirildiği belli değil. M.Ö. 1 veya 2. bin yıl olduğu düşünülüyor.
    Her bir tablet, adını ilk dizeden alıyor.
    Bu destana Enuma Eliş (henüz yukarıya) denmesinin nedeni, destanın ilk dizesinin bu sözlerle başlaması. Destana “Babil Yaratılış Destanı” denmesinin nedeni ise ilk tabletin evrenin yaratılışını anlatması.

КОМЕНТАРІ • 68

  • @a.b.2183
    @a.b.2183 Рік тому +6

    Ben izleyemiyorum ama telefona indirip ordan dinliyorum uyumadan önce. Podcast tadında .

  • @DeadbyClaymore
    @DeadbyClaymore Рік тому +33

    Ceren hanım podcast yapsaydınız dinleyen çok olurdu.

    • @solivagantz6332
      @solivagantz6332 Рік тому +2

      Katılıyorum, düzenli dinleyicisi olurdum

    • @TarihObas
      @TarihObas  Рік тому +27

      Videoları da podcast gibi dinleyebilirsiniz izlemek gerekmiyor.

    • @sedatosman9820
      @sedatosman9820 Рік тому +1

      @@TarihObas Spotify yükleye bilirmisinis

    • @ALOKLNC32
      @ALOKLNC32 Рік тому +3

      @@TarihObas ceren hocam spotify a yükleyebilirseniz çok mutlu oluruz seviliyorsunız

  • @Tavuskusu156
    @Tavuskusu156 Рік тому +36

    Bayağı uzun bir yazı oldu ama kendime hakim olamadım, yazdıkça yazdım, çünkü ben bir fantezi evren geek'iyim :D
    1) Abzû isminde bir oyun var. Bu oyunda bir çeşit dalgıç olan karakterimiz suyun altında envai çeşit manzara izliyor, sayısız renkte çeşit çeşit balıkla beraber kendini akıntıya verip yüzüyor. Herhangi bir hikaye ya da aksiyonun olmadığı, çok rahatlatıcı bir yolculuk oyunudur, oldukça da estetik bir görüntü sunar (en azından ben estetik bulmuştum).
    2) Tiamat fantezi dünyasında çok ünlü bir isim. İlk olarak ünlü oyun/anime serisi Fate'in "Fate/Grand Order" isimli versiyonunda ana kahramanın ziyaret ettiği 7. ve son tekillik (singularity) antik Babil döneminde geçiyor. Bu hikayede Uruk isimli şehrin hükümdarı Gilgamesh (Gılgamış) "Üçlü Tanrıça İttifakı" denen bir örgüt tarafından savaş ilanı almıştır. Bu tanrıçalardan bir tanesi de Canavarların Annesi olarak ele alabileceğimiz Tiamat idi. Hikayenin ilerleyen kısımlarında ana karakter diğer iki düşman tanrıçayı kendi tarafına çekmiştir, başından beri dostu olan diğer tanrılarla birlikte topluca Tiamat'a karşı savaşıp nihayetinde onu yenmişlerdir. Bu savaş sırasında Tiamat'ın canavar ordularının generali Gılgamış'ın kadim dostu Enkidu'nun vücudunu istila edip onun suretinde görünen Kingu idi.
    Bunun dışında bundan seneler evvel (2015-2016 civarı) oynadığım Kore yapımı bir MMORPG vardı, ismi Aion Online idi. Bu oyunda evreni yaratan tanrı Aion içinde ikamet ettiği kuleyi (Tower of Eternity) koruması için muazzam kudret sahibi 5 ejderha lordu yaratır, bunlara hizmet etmesi için de Balaur denen humanoid ejder-yılan kırması bir ırk yaratır. Lakin sonraları 5 Ejderha Lordu ve tebaaları Balaurlar Aion'un kulesini yıkıp ilahi/yaratıcı kudreti kendileri için almaya karar verirler. Aion kuleyi savunmaları ve ejderlere karşı savaşmaları için insanlığın önde gelen savaşçılarını ilahi kudreti ile kutsar, bunlar Daeva denir. Daevalar ve onlara liderlik eden 12 efendileri 5 Ejderha Lorda karşı amansız bir savaşa girerler. Tiamat bu hikayede genç ve hırslı bir ejderdir, 5 Ejderha Lordundan biri olmak için aralarında görece en zayıf olan 5. Lordu (ki ismi Apsu'dur, büyük ihtimal Abzû isminden geliyor) öldürür. 5. Lord ölünce yerine geçen Tiamat Daevalara karşı savaşta yer alır, cephede en önde giden isim olur çünkü kendini diğer 4 Ejderha Lorduna kanıtlamayı arzular.
    Bu savaş çok uzun süren ve sonucu olmayan bir savaştır. Aradan geçen belki de binlerce yıldan sonra Aion'un Kulesi somut alemden siliniyor ve bildiğimiz manada dünya "Abyss" olarak adlandırılan bir çeşit uzay boşluğuna küçük parçalar halinde saçılıyor. Oyunda bizim kendi oluşturduğumuz ve oynadığımız karakter (kendisi genç bir Daeva'dır) hikayenin ilerleyen kısımlarında yeterince güçlendiğinde Tiamat'a karşı yapılan savaşta yer alıyor. Diğer oyuncuların karakterleriyle birlikte Tiamat'ı bir boss fight ile öldürüyoruz. Tiamat bu boss fight sırasında siyah ve kan kırmızı renkli pullara sahip devasa bir ejderha olarak arz-ı endam etmektedir, pek de haşmetli bir yaratıktır vesselam.
    3) Eä, Orta Dünya mitosunda yaratıcı tanrı Eru Ilúvatar'ın kainatı yaratmak için nefesiyle üflediği sözdür. Yüksek Elfçe olarak tanımlayabileceğimiz Quenya diline göre Eä İngilizce "be (olmak)" demektir. Yani Eru ol demiş ve kainat olmuştur. Eä Orta Dünya mitosunda var olan her şeyi kapsar. Onun ötesinde ise soyut kavramlar söz konusudur, mesela Eru'nun ikamet ettiği ve Ainur'un (Valar ve Maiar şeklinde iki tipte ele aldığımız kutsal varlıklar) geldiği Zamansız Salonlar (Timeless Halls). Yani Eä somut varlıktır, ona dahil olmayanlar ise soyut kavramlardır.
    4) Son olarak da belki de şu hayatta en sevdiğim fantezi alemi olabilecek (en azından ilk üçte kesinlikle yeri var) Elder Scrolls. Skyrim isimli oyun Elder Scrolls serisinin 5. oyunudur, bu evrene dahil daha pek çok oyun vardır, bununla birlikte Elder Scrolls Online isimli bir MMORPG de mevcuttur.
    Bu evrenin hikayesine göre her şeyin başlangıcında Anu ve Padomay isminde iki soyut güç söz konusuydu. Anu aynı zamanda "The Everything" olarak bilinir, düzeni simgeler. Karşıtı Padomay ise kaos ve değişimi simgeler, bu ikisi arasındaki denge, var olacak her şeyin özünde bulunur. Bu iki güç kainattan ve hiçlikten bile önce var olmuş olan ezeli varlıklardır. Anu ve Padomay arasındaki sonsuz çatışmadan Nir doğar ve Nir "Yaradılışın 12 Dünyası"nı doğurur. Sonrasında Anu ve Padomay Nir'i elde etmek için savaşmaya başlarlar, savaş sırasında arada kalan Nir ve 12 dünyası ölür. Nir ölünce Anu onun kalıntılarından oyunun üzerinde geçtiği dünyayı, Nirn'i yaratır.
    Nasıl ki Babil'de Anu Ea'yı doğurmuşsa, Elder Scrolls evreninde de Anu kendini daha iyi anlamak için kendi ruhunu doğurur, bu ruha Anui-El adını verir. Anui-El Anu'nun, yani her şeyin ruhudur, yaşayan her şeyin ruhunu temsil eder. Padomay ise kendi ruhu olan Sithis'i doğurur, Sithis aynı zamanda "Dehşet'in Babası (Dread Father)" olarak bilinir, hiçliği temsil eder. Anui-El ve Sithis de kendi aralarında bir çatışmaya girer, bu çatışmadan Aurbis (evren) doğar.
    Aurbis başlangıçta çok kaotiktir, onu stabilize etmek ve tıpkı Anu gibi kendini daha iyi anlamak adına Anui-El (Ea'ya tekabül ediyor) de kendi ruhunu doğurur, bu ruhun adı Auri-El'dir ve bana göre kendisi apaçık bir Marduk benzetmesidir. Auri-El zamanın tanrısıdır (Marduk kaderi ve geleceği kontrol ediyordu) ve zamanın akmasıyla birlikte dünya düzene girer, başıboş gezen ruhlar şekil bulur, doğa ve içinde yaşayan canlılar ortaya çıkar (Marduk dünyayı yarattı). Özellikle elfler (bunlara Elder Scrolls evreninde Mer denir, insanlar ise direkt Men diye geçer) Auri-El'in özünden doğduklarını iddia eder, onu ataları kabul ederler. Auri-El gibi ataları kabul ettikleri ilahi varlıklara elfler Aedra (Atalarımız) der, Padomay ve Sithis'in özünden gelenlere ise Daedra (Atamız Olmayanlar) denmiştir.
    Nasıl ki Auri-El Anui-El'den doğmuştur, Sithis de kendi ruhu olan Lorkhan'ı doğurmuştur. Lorkhan "Düzenbaz Tanrı veya İnsanların Tanrısı" olarak bilinir ve elflerce lanetlenen bir isimdir. Hikayeye göre Lorkhan Auri-El ve diğer ilahları kendi ilahi güçlerini kullanıp dünyayı pek çok ruhla doldurmak adına gaza getiren isimdir. Kendi özlerini feda eden tanrılar çeşit çeşit ruh yaratmaya başlarlar, bu sırada kendi ilahiyetlerinin azaldığını fark ederler. Lorkhan tarafından kandırıldıklarını anlayan tanrılar ona savaş açarlar. Sonradan yaratılan ve doğrudan ilahların soyundan gelmeyen bu ruhlar insanlar olarak tezahür ederler. Lorkhan ve insanları, Auri-El ve elflerine karşı savaşırlar. Savaşın sonunda Lorkhan kaybeder, Auri-El efsanevi yayını kullanarak (Marduk'un da göksel bir yayı olduğunu hatırlayınız) Lorkhan'ın sökülmüş kalbini bir okla dünyaya gönderir, kalbin düştüğü yerde Red Mountain olarak bilinen dağ oluşur, bu dağ da Elder Scrolls serisinin 3. oyunu Morrowind'de Lorkhan'ın kalbinin hala attığı yerdir.
    Elf mitlerinde Auri-El olarak bilinen tanrı insanlarca Akatosh olarak adlandırılır ve altın renginde devasa bir ejder olarak tasvir edilmektedir. Akatosh da tıpkı elf versiyonunda olduğu gibi zamanın tanrısıdır, 5. oyun olan Skyrim'de baş düşmanımız Alduin Cihanyiyen isimli ejder Akatosh'un ilkdoğan oğludur ve cihanı yiyerek kıyameti getirmekle görevlidir. Skyrim'de Alduin'i öldürerek kıyameti engellemiş oluyoruz.
    Son olarak da şunu söyleyeyim, Auri-El/Akatosh Aedra olarak bilinen tanrıların en büyüğü ve hükümdarıdır, tıpkı Marduk'un tanrıların kralı olması gibi.

    • @etheillest
      @etheillest Рік тому +1

      Vaaaaav arkadaşım çok yaşa. Ellerine sağlık. 💓

    • @73002
      @73002 6 місяців тому

      Aionu hikayesi icin oynayan birisini gordugume cok sevindim ben de hikayesine ve evrene kapilip baslamistim sacma sapan insanlarin oynamasi disinda gercekten harika bir oyundu. Keske eski haritalar falan geri gelse eski gorevler de harikaydi 😪

  • @ayseyildiz6245
    @ayseyildiz6245 Рік тому +15

    Muthiş bir yaradılış destanı.Hayat sularda başladı teorisine uygun.Tiamat'a yani kadına yaratılışta önemli görev vermişler.Ama daha sonra Tiamatın elinden almak için büyuk mücadele vermisler.Bu da sanki anaerkil toplumdan ataerkil topluma geçişi betimliyor gibi. İkinci defa izledim.
    Sizden çok şey öğrendim Ceren hocam.Konuları çok güzel derleyip toplayıp ,güzel bir sunum yapıyorsunuz.Çok teşekkürler.

    • @ayseihsanca
      @ayseihsanca Рік тому +1

      Benzer bir yorum yapacaktım ki sizinkini okudum ❤

  • @ES-fk5qq
    @ES-fk5qq Рік тому +8

    Çok ilginçti, teşekkürler💐İhsan Oktay Anar’ın Tiamat’ını okumadan önce sizden destanı dinleme şansını yakaladım:)

  • @hasibekocak7829
    @hasibekocak7829 8 місяців тому +3

    Ceren Hanım , çok teşekkür ederim. İçerikler o kadar güzel ki... bununla beraber anlatımınız gerçekten çok samimi ve eğlenceli. Emek vererek titizlikle hazırladığınız çok aşikar. Ayrıca yaralandığınız kaynakların alanında uzman kişilerce hazırlanmış olması da bu neye inanıp neye inanmayacağız diye düşündüğümüz zamanda harükülade bir güven veriyor. Linklerini de paylaşmanız çok güzel bir incelik. Çok çok teşekkürlerimi sunuyorum tekrardan. Başarılarınızın devamını diliyorum.

  • @mirasard
    @mirasard Рік тому

    50:51 gerçekten çok beğendim bu destanı, emeğinize sağlık 💖

  • @Kenanix53
    @Kenanix53 Рік тому +9

    Fate animesi için dinledim, ağzınıza sağlık.

    • @silverprince2099
      @silverprince2099 Рік тому

      Animenin konusu ne

    • @Kenanix53
      @Kenanix53 Рік тому +1

      @@silverprince2099 Hikayesi hakkında kısaca tarihteki spesifik kişilerin hizmetkar olarak çağrılıp efendilerine zafer kazandırmak amaçlı yapılan savaşlar diyebilirim tabi her serisi birbirinden farklıdır. Ben fate anime serilerini hikaye yerine kalitesini seviyorum o yüzden izliyorum. Karakter, müzik, animasyonları çok iyidir.

    • @silverprince2099
      @silverprince2099 Рік тому

      @@Kenanix53 teşekkür ederimmm

    • @alperenakkoz
      @alperenakkoz Рік тому

      Gılgamış'ın en güçlü saldırısıydı animede

  • @gulgununlusarac8453
    @gulgununlusarac8453 Рік тому +4

    Teşekkürler. Okumadıysanız Onikinci Gezegeni tavsiye ederim. Sümer yazıtları ve eski ahitin yaratılış kısmını karşılaştırmalı olarak veriyor. Benzerlik dudak uçuklatıcı.

    • @silverprince2099
      @silverprince2099 Рік тому

      Muazzez İlmiye çığ'ın da bu tür bir kitabı var

  • @sunaaydn4878
    @sunaaydn4878 Рік тому

    Gayet başarılı bir açıklayış 💐👏👏

  • @maviyelkenli9491
    @maviyelkenli9491 Рік тому

    Ceren abla sence DeliDolu Yayınları çeviri anlamında iyi mi? Ayrıca video çok güzeldi bu konulara bayılıormmm💗

  • @DevilsChord
    @DevilsChord Рік тому +2

    teşekkürler güzel bir destandı

  • @nurdanbayar3798
    @nurdanbayar3798 8 місяців тому +1

    "insan henüz anılır birşey değilken"
    Kuran'da "insan suresi" de böyle başlar.
    Destanın da "henüz yukarının adı Gökyüzü değilken" diye başlaması beni gerçekten çok şaşırttı.

  • @td-gd7yk
    @td-gd7yk Рік тому +1

    Allah yok da diyemeyiz varda diyemiyiz bizim dememiz değil onun bize kendini ispatlanması gerekir

    • @Lost_Hermetics
      @Lost_Hermetics Місяць тому

      Onun bize kendini ispatlaması için ne yapması gerekiyor peki sence ? :) bunca destanları yazan, günümüz teknolojisi ile bile benzerini yapamadığımız çoğu antik yapının mimarı olan medeniyetler bile Tanrının varlığını kabullenip bize aktarmaya çalışmışlar sence şu anki insanlar ve medeniyet olarak, topyekun kavrayış zeka idrak olarak onlardan daha mı ilerideyiz, sen kendini ileride görüyor musun 10000 yıl önce yaşamış birinden ?

  • @talipsahan2266
    @talipsahan2266 Рік тому

    Teşekkürler

  • @i.alaeddinkeykubad5103
    @i.alaeddinkeykubad5103 Рік тому +1

    hocam arkanızdaki saltıkname dikkatimi çekti balkanlarda özelikle makedonyada önemli bir şahsiyettir balkanların türkleşmesinde önemli rolü vardır kendisi beştaşi tarikatının şeyhidir ve özbekistanın buhara kentinde doğup anadoluya gelerek oradanda balkanlara geçerek balkanların önemli şahsiyetlerinden birisi olmuştur güzel bir eserdir herkesin okuması gereken türkerden

  • @melikeyalcnoglu8504
    @melikeyalcnoglu8504 Рік тому

    Teşekkürler 💞💖❤️

  • @meraloz1407
    @meraloz1407 Рік тому

    Spotyde de güzel olurdu Ceren hanım

  • @sebnemgurer9149
    @sebnemgurer9149 Рік тому

    Hocam "Kingu" ne tanrısı?

  • @seyraaa
    @seyraaa 5 місяців тому

    Durmah: “Evreni bir arada tutan büyük bir bağ.”
    Bence evren dedikleri dünya, öyleyse bu yerçekimi oluyor. Bilimci babiller çoktan keşfetmiş.

  • @kikibilii
    @kikibilii Рік тому +1

    İhsan Oktay anar’ın kitabı tiamat 😁 kitap da denizaltında geçiyordu. bi aydınlandım farkedince

  • @serhatoz
    @serhatoz Рік тому

    çok güzeldi.

  • @perihanozgul9334
    @perihanozgul9334 Рік тому +5

    Hiç yaşlanmıyorsunuz

  • @user-ev3bn7rd1f
    @user-ev3bn7rd1f 5 місяців тому

    evreni bir arada tutan büyük bağ. Sonsuzluk işareti oradan çıkmış olabilir mi?

  • @MZATSARM
    @MZATSARM 10 днів тому

    🎉🎉🎉

  • @lorebilim7471
    @lorebilim7471 10 місяців тому

    Tiamat kuyruklu yıldız olabilir mi acaba?

  • @muhendisssssss3093
    @muhendisssssss3093 7 місяців тому

    Seviliosunuz

  • @LPSLover-uu8ws
    @LPSLover-uu8ws Рік тому

    🍀 👍 👍

  • @kyunicchi
    @kyunicchi 4 місяці тому

    Buraya ekleyeyim, Fate/Grand Order - Absolute Demonic Front: Babylonia adlı anime Babil yaratılış destanıyla Gılgamış'ı sentezleyip sunuyor. Bilen kişiler tarafından yazıldığı için oldukça kalitelidir ancak Fate serilerine direkt bu seriyle girmek kafa karışıklığına yol açabilir.

  • @enderselcuk9925
    @enderselcuk9925 8 місяців тому

    Sizi geç buldum ama çok sevdim🩵

  • @Kronikuykusuz.
    @Kronikuykusuz. 3 місяці тому

    O zamanki insanlar sanki bu tanrıların savaşıyla big bang i anlatmışlar

  • @kuantumun2.evresi544
    @kuantumun2.evresi544 Рік тому +2

    Cille diye bir türk animesi var onun acilisini izler misin abla bi esagiler mesela orada var ama kötu insanlar yaratilis agaci falan var onu izleyip bi degerlendirir misin senin alanin bu oldugu icin bir seyler bulursun diye dusunuyprum

  • @lucibirey
    @lucibirey Рік тому +3

    Yorum

  • @mbaha
    @mbaha 10 днів тому

    Kediye çok güldüm ya :)) yazık

  • @suatyesilova7414
    @suatyesilova7414 3 місяці тому +1

    Kim bu Ansar

  • @doruktellioglu8031
    @doruktellioglu8031 Рік тому +1

    ea tolkien dunyasında elfçe dünya demektir ben onu yakaladım yazayım dedim

  • @megnotefendioglu6657
    @megnotefendioglu6657 8 місяців тому

    Yemin ederim Çay topliyarak dinliyorum kim kime ne dediğini anyamadim😅

  • @specialistesthetician131
    @specialistesthetician131 23 дні тому

    Kedi kapat kediyi dışarı at...

  • @ZORBA.KERVANCI
    @ZORBA.KERVANCI 6 місяців тому

    2:59 “ Bel” dediği Kurandaki BAAL putu mu?

  • @suatyesilova7414
    @suatyesilova7414 3 місяці тому +1

    Ben hitabı kuran da da geçer

  • @suatyesilova7414
    @suatyesilova7414 3 місяці тому +1

    Marduk aslında Niburu dur

  • @NiyaziPekmezBalYemezoglu
    @NiyaziPekmezBalYemezoglu 9 місяців тому

    Hay ben bu ……. Hanfendi “Marduk yani BEL” dediğinde, dakikalarca “BEL” kim diye düşündüm durdum. Hanımefendi herhalde “BAAL” demek istedi fakat İngilizce bildiğini göstermek amacı ile olsa BEL deyiverdi.😂

    • @TarihObas
      @TarihObas  9 місяців тому +6

      Yok, İngilizce bildiğimi göstermek için İngilizce kitaplar makaleler çeviriyorum ve ayrı bir seri yapıyorum. Biraz okuyun araştırın siz de.

    • @ZORBA.KERVANCI
      @ZORBA.KERVANCI 6 місяців тому

      @@TarihObas Böylelerine cevap verme abla, yorma kendini . Seviliyorsun. Sayende bu konuyu detaylıca araştırıyorum.. sesin mimiklerin harika 👏👏

  • @AliKilic-hn5wt
    @AliKilic-hn5wt 2 місяці тому

    kaderler tableti bi işe yaramamış,General Kingu nun elinde kalmış..

  • @user-xo6kz7kn5u
    @user-xo6kz7kn5u 6 місяців тому

    🤎💚🧡

  • @mrtksgl7063
    @mrtksgl7063 6 місяців тому

    Eä ol der olur..
    Kuranda Allah Ol der olur. Kuranin evrenselligine hizmet etmişsiniz. Bir gün sizide Islam teslim alır insaAllah.

  • @bekirduran9985
    @bekirduran9985 4 місяці тому

    Saçmalık

    • @atakanenes
      @atakanenes 3 місяці тому +2

      babandır saçma

  • @anatolyan
    @anatolyan Рік тому

    çok güzeldi