KİM KİMDİR? DELİ HALİT PAŞA - Hüseyin Yürük

Поділитися
Вставка
  • Опубліковано 11 вер 2024
  • İkinci Büyük Millet Meclisi'ne Ardahan Milletvekili olarak katıldı. Bir tartışma sonrasında Meclis koridorunda vurularak öldü. TBMM'de işlenen ilk cinayetin kurbanıdır.
    Halit Karsıalan veya Deli Halit Paşa (1883 - 14 Şubat 1925), Türk asker ve siyasetçidir.
    I. Dünya Savaşı’nda Kafkas Cephesi'nde başarılar göstermiş; Türk Kurtuluş Savaşı'nın ilk yıllarında Doğu Cephesi'nde, Gümrü Antlaşması'nın imzalanmasından sonra ise Batı Cephesi'nde komutanlık yapmış bir askerdir.
    Yaşamı
    1883 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Çerkes Ahmet Bey'dir.
    1901 yılında Kuleli Askeri İdadisi’nden 1903 yılında Mekteb-i Harbiye’den Teğmen olarak mezun oldu. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Yemen'de görevlendirildi. Yüzbaşı rütbesine terfi etti.
    1910 yılının Haziran ayında Trablusgarp Savaşı'na katıldı. 3 ay süreyle görev yaptı. Bu dönemde aynı cephede görev yaptığı "Kel Ali" lakaplı subay ile (Ali Çetinkaya) anlaşamadığı için Mustafa Kemal Bey ve Enver Bey'in ortak kararı ile görev yerleri değiştirilmek zorunda kalmıştı.
    Trablusgarp'taki görevinin ardından Balkan Savaşı'na katılmak üzere Çatalca'ya geçti. I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Kafkasya Cephesi'nde görev aldı. Görevi, Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Ruslara bırakılmış olan Kars, Ardahan ve Sarıkamış'ı geri almaktı. Dokuz günlük bir savaştan sonra 23 Aralık 1915 tarihinde Ardahan'a girmeyi başardı. Bu başarısından sonra Binbaşı rütbesine, Çoruh Müfrezesi ile yaptığı hizmetlerden sonra Kaymakam rütbesine terfi etti.
    10 Mayıs 1917 tarihinde Garbi Dersim Komutanlığına atandı; savaşın en önemli milis güçlerinden birisini kurdu; Dersimli süvari birlikleri ile Erzincan, Mamahatun ve Erzurum'u geri aldı. Kafkas İslam Ordusu'nun 3. Fırka Komutanı olarak Ahıska'yı kuşattı. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması üzerine Ardahan, Kars ve Sarıkamış'ı tahliye ederek Tortum'a çekildi; İngilizlerin baskısı ile Fırka Komutanlığı'ndan alındı.
    Ali Rıza Paşa Kabinesi kurulduğunda, 9. Kafkas Fırkası Komutanlığı'na atandı. Ermenistan üzerine yapılan harekâttaki başarısı nedeniyle Miralay rütbesine terfi etti.
    Millî Mücadeleye Katkıları
    Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra terhis edilmemiş olan ve Kâzım Karabekir Paşa komutasında bulunan 15. Kolordu'da görev yaptı. Bölgede Kafkas İslam Ordusu'ndan kalan kuvvetlerin bir savunma çekirdeği haline getirilmesini sağladı. Erzurum Kongresi'nde Trabzon delegelerinin Mustafa Kemal'e karşı çıkmalarını, aldığı yıldırma tedbirleriyle önledi. 1920 yılının sonlarında Kars ve Sarıkamış'ı, 1921'de de Ardahan'ı düşman işgallerinden kurtardı. Soyadı Kanunu çıktıktan sonra ailesi bu nedenle "Karsıalan" soyadını aldı.
    Gümrü Antlaşması'ndan sonra Batı Cephesi'nde görev verildi. Sakarya Meydan Muharebesi'nde 12. Grup Komutanlığı yaptı. Bu sırada gösterdiği cesaretten ötürü "'Deli" lakabıyla anılmaya başlandı. Özellikle cephenin biraz gerisinde yüksekçe bir yere oturup tabancalarını dizlerine koyarak "Geri çekileni vururum" mesajı vermesi ve birkaç sefer geriye kaçan askerler üzerinde bunu bizzat uygulamasıyla ün yaptı. Büyük Taarruz'da Kocaeli Grubu Komutanlığı yaptı ve yaptığı mezalimi ile ünlü Yunan 11. Tümeni'ni, Tümen Komutanı Tümgeneral Nikolaos Kladas ile beraber esir aldı. Büyük Taarruz'da Mirliva rütbesine terfi etti ve Paşa oldu.
    Milletvekilliği ve ölümü
    İkinci Büyük Millet Meclisi'ne Ardahan Milletvekili olarak katıldı. 9 Şubat 1925 tarihinde Meclis koridorunda, sırtından tabancayla vurularak yaralandı ve 14 Şubat 1925 tarihinde öldü. Öldürülmesi, TBMM’de gerçekleşen ilk cinayettir.
    Halit Paşa, Milletvekili Ali Çetinkaya ile bir arbede sırasında patlayan bir silahla vuruldu. Paşayı kimin vurduğu kesin olarak anlaşılamadı. Paşa, yaralı halde 5 gün Millet Meclisi'nde tutuldu, hastaneye kaldırılmadı. Durumu giderek kötüleşen paşa, 14 Şubat'ta öldü. Öte yandan, Ankara Savcılığı, Halit Paşa’yı Ali Çetinkaya’nın vurduğu kanaatine vardı; bir nefs-i müdafaa halinde olduğunu kabul ederek bu olaydan dolayı kovuşturma yapılmaması kararı verdi.[2][3]
    Cenazesi, İstanbul'un Eyüp semtinde defnedildi. Mezarı, 1988 yılında Ankara'daki Devlet Mezarlığı'na taşındı.
    Ayrıcalıklardan yararlanmak için kanalımıza katılabilirsiniz:
    / @mavera_vakfi
    Mavera TV her gün düzenlediği canlı yayınlarda; çocuk etkinlikleri, online atölyeler, kadın programları, sağlık, eğitim, dini sohbetler, aile, siyaset, tarih, ekonomi, edebiyat gibi alanlarda nitelikli ve güncel konuları uzman isimlerle sizlerin hizmetine sunuyor. Siz de Mavera TV’ye abone olarak ve bildirimleri açarak canlı yayınlarımızdan haberdar olabilir, birbirinden özgün içeriklerden ücretsiz yararlanabilirsiniz.
    #maveratv #delihalitpaşa #kimkimdir

КОМЕНТАРІ • 43

  • @hacakavs6082
    @hacakavs6082 5 місяців тому +3

    Bu ülkede dogrulari bilen ve soyleyebilen insanların olmasi güzel

  • @abdulkadirdemir645
    @abdulkadirdemir645 Місяць тому +2

    Rabbim şehitlik şehaadetini kabul olsun inşaallah.Allah rahmet eylesin mekanı cennet olsun

  • @ayhandemir7668
    @ayhandemir7668 2 місяці тому +2

    mekani cenet olsun sehitimizin ❤✨🪬👌🌙kahrlsun sebateisler 💀

  • @user-fd8lf6ut6l
    @user-fd8lf6ut6l Рік тому +8

    Benim iki dedemde onun askeriydi...

    • @yildoray4182
      @yildoray4182 3 місяці тому +1

      Ne anlatirlardi hakkında?

  • @bekireris9575
    @bekireris9575 Місяць тому +1

    Allah'a rahmet eylesin mekanı cennet olsun

  • @RecepKucukaltun-pt1gc
    @RecepKucukaltun-pt1gc Рік тому +3

    Cennet mekan olsun.

  • @yusufziyabulut6984
    @yusufziyabulut6984 11 місяців тому +4

    Demekki İlk meclis işine
    Düzgün başlamamış.düzgün olanları vatanını halkını
    Sevvenler şehid edilmiş
    Merak etmeye başladım
    İlk mecliste kaçtane müslüman mebus vardı
    Bilmiyoruz.

    • @user-en3uj5zm6d
      @user-en3uj5zm6d 9 місяців тому +2

      Maleseg Sabataylar doluydu..... !

    • @yusufziyabulut6984
      @yusufziyabulut6984 9 місяців тому

      @@user-en3uj5zm6d islamı yasaklayan Arap alfabesini onlar yasakladılar bir gün önce
      Reçete yazan daktor ertesi gün
      Cahiller sınıfına katıldı dışarıdan getirilen yahudi ve ermenilere soyadı kanuniyle türk
      İsmi verdiler yetmezmi.

  • @torunumlasohbet8334
    @torunumlasohbet8334 Рік тому +2

    ALLAH RAZI OLSUN. Nurlar icinde yatsın. Onu sehid edenlerde veyil kuyusundan cikamaz inşaallah.

  • @llgkdnz
    @llgkdnz 2 роки тому +5

    Benim annemin dedesi Hürrem çavuş da emrinde çalışmış annanem bir iki hatırasını anlatmıştı

  • @mukerremcan3803
    @mukerremcan3803 Місяць тому +2

    Rabbim mekanını cennet eylesin ahirtte versinler hesabı burası imtihan yeri gideceğimiz yer orası

  • @blackman3063
    @blackman3063 Рік тому +2

    Benimde dedemin 2 tane dedesi deli Halit paşanın askeriymiş,balkanlarda ve Kars Ardahan'ın kurtarılmasında

  • @hikmetatasoy7570
    @hikmetatasoy7570 9 місяців тому +1

    Allah rahmet etsin. tarihin bize anlatmadığı yiğitlerden..

  • @ahmetdeniz222
    @ahmetdeniz222 2 роки тому +3

    Ruhu şad mekanı cennet olsun inşallah hakaten malkoçoglunun ta kendisi ve kafkas kartalı

  • @emredurak1934
    @emredurak1934 Рік тому +2

    Annemin dedesi kendisinin atını hazırlayan kişiymiş ilk defa soyumdan önemli biri varmış ohh

  • @MuratYazici-ph5eh
    @MuratYazici-ph5eh 18 днів тому +2

    Halid pasa yaptiklari yolsuzluklari yuzlerine haykirmis cani ile odemis

  • @sessiz-sessiz-8076
    @sessiz-sessiz-8076 2 роки тому +1

    👏👏👏

  • @emirsabribulut6839
    @emirsabribulut6839 7 місяців тому +2

    Dikensiz gül bahcesi ne parasan yap oldu ondan sonra

  • @durmusk52
    @durmusk52 2 роки тому +1

    👏🏻👏🏻👏🏻👍🏻🇹🇷🇹🇷🤘🏻

  • @ruffy657
    @ruffy657 Рік тому +4

    Deli Halid pasa gibi liderimiz var iken babasi belli olmayan birini anmaya gerek yok Sehit Halid pasa !
    islamin mücahidi

    • @salihfidan1051
      @salihfidan1051 10 місяців тому

      Babası belli olmayan kim

    • @Enesöz2357nxsu
      @Enesöz2357nxsu 9 місяців тому

      ​@@salihfidan1051tokmakcı vedat😂

    • @salihfidan1051
      @salihfidan1051 9 місяців тому +1

      @@Enesöz2357nxsu Tokmakçıları onlarla işi olan tanır, bilir.

    • @Enesöz2357nxsu
      @Enesöz2357nxsu 9 місяців тому

      @@salihfidan1051 tokmakçı vedat fena geçirmiş ingiliz köpeğine

    • @salihfidan1051
      @salihfidan1051 9 місяців тому +1

      @@Enesöz2357nxsu yanlarıdamıydın